Havodagi xavf: biz ham sababchimiz...

So‘nggi haftalarda Toshkentda havo sifati keskin yomonlashib, ayrim kunlari AQI 400–600 gacha chiqdi. Bu nafaqat noqulaylik, balki sog‘liq uchun xavf. Sabablar esa bir nechta omillar yig‘indisi.

Shaharda 1,5 milliondan ortiq avtomobil harakatda. Har kuni ular atmosferaga gazlar va PM2.5 kabi mayda zarrachalarni chiqaradi. Tirbandliklar, dvigatelni joyida qizdirish va texnik xizmatning kechiktirilishi bu chiqindilarni yanada oshiradi.

Ba’zan ob-havo ham vaziyatni og‘irlashtiradi: inversion, shamolsizlik va sovuq qatlam tutunni yuqoriga chiqarmay, shahar ichida ushlab qoladi. Yoqilg‘i sifatiga oid bahslar, xususan AI-80 benzinning olib tashlanishi ham shundan kelib chiqadi — past oktanli yoqilg‘i to‘liq yonmaydi va chiqindi ko‘proq bo‘ladi.

Shu fonda elektromobillar muhim alternativaga aylanmoqda. Ular shahar havosiga zararli gaz chiqarmaydi va yiliga 1,5–2 tonnagacha CO₂ kamaytirishi mumkin.

Oddiy fuqarolar ham o‘z hissasini qo‘sha oladi: qisqa masofalarda piyoda yurish, mashinani bekor qizdirmaslik, mashinaga vaqtida xizmat ko‘rsatish, imkon bo‘lsa jamoat transportidan foydalanish. Uyda esa havo filtrlari, nam tozalash va ertalab-kechki shamollatish yordam beradi.

Xulosa: havo ifloslanishi — bir emas, bir nechta omilning qo‘shilgan natijasi. Unda esa, har birimizning o'rnimiz bor. Yechim birdan sezilmasligi mumkin, ammo har bir kichik odat ertangi kun uchun toza nafas demakdir.