Skuterlar uchun yangi tartib: guvohnoma va davlat raqamlari shart

O‘zbekistonda 2025-yil 1-oktyabrdan boshlab skuter va mopedlardan foydalanish tartibi yangilanadi. Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 8-iyuldagi 393-son qarori bilan tasdiqlangan “Moped va skuterlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi vaqtinchalik nizom” bu boradagi asosiy hujjat bo‘ldi.

Yangi tartibga ko‘ra, endi moped va skuterlar ham avtomobil kabi davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi, ularga raqam belgisi va guvohnoma beriladi. Shuningdek, ularni boshqarish uchun haydovchilik guvohnomasi talab qilinadi.

Qaysi skuter va mopedlarga taalluqli?

Yangi qoidalar quyidagi transport vositalariga tegishli:

• dvigatel hajmi 25 sm³ dan 50 sm³ gacha bo‘lgan moped va skuterlar;

• elektr dvigatel kuchi 0,25 kW dan 4 kW gacha bo‘lgan, maksimal tezligi 25–50 km/soat bo‘lgan transport vositalari.

Demak, juda kichik elektroskuter yoki elektrvelosipedlar bu talablardan ozod etiladi, lekin ko‘pchilik shahar ko‘chalarida ishlatilayotgan moped va skuterlar ushbu toifaga kiradi.

Yangi tartib nimalarni talab qiladi?

1. Haydovchilik guvohnomasi
   – Skuter yoki mopedni boshqaruvchi shaxsda kamida “A” toifa guvohnomasi bo‘lishi kerak. Bu mototsikl haydovchilariga beriladigan toifa hisoblanadi.

2. Davlat raqami va guvohnoma
   – Har bir skuter yoki moped Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati (YXXX)da ro‘yxatdan o‘tkazilishi shart. Ro‘yxatdan o‘tgan transport vositasiga davlat raqami va ro‘yxatdan o‘tganlik guvohnomasi beriladi.

3. To‘lovlar
   – Davlat raqami olish uchun yig‘im miqdori 1,5 barobar BHM qilib belgilangan. Bu hozirgi hisobda qariyb 562,5 ming so‘mni tashkil etadi.

Ro‘yxatdan o‘tkazish uchun kerakli hujjatlar

Moped yoki skuter egasi quyidagi hujjatlarni topshirishi lozim:

• shaxsni tasdiqlovchi hujjat (ID-karta yoki pasport);

• ariza;

• transport vositasining texnik tavsifi (bo‘lsa);

• mulk huquqini tasdiqlovchi hujjat (chek, shartnoma va h.k.);

• to‘lov kvitansiyasi.

Qoidaga amal qilmasa nima bo‘ladi?

1-oktyabrdan keyin guvohnomasiz yoki davlat raqamisiz skuter boshqarish qonunbuzarlik hisoblanadi. Aniq jarima miqdorlari Ma’muriy javobgarlik kodeksida belgilanadi. Ichki ishlar vazirligi Yo‘l patrullari tomonidan bu jarayon qat’iy nazorat qilinishini ma’lum qildi.

Nima uchun bu tartib joriy etildi?

• So‘nggi yillarda skuter va mopedlar soni keskin ko‘paydi.

• Yo‘l harakatida ular bilan bog‘liq hodisalar va qoidabuzarliklar ko‘paygan.

• Ko‘plab haydovchilar yo‘l harakati qoidalarini bilmagani uchun xavf tug‘dirayotgan edi.

• Davlat raqami va guvohnoma tizimi bu transport vositalarini tartibga solishga yordam beradi.

Muhokamalar va bahslar

• Hukumat vakillari bu qaror orqali yo‘llarda xavfsizlikni oshirishni maqsad qilmoqda.

• Shunga qaramay, Xalq demokratik partiyasi (XDP) ushbu tartibni joriy etish muddatini 2026-yilgacha kechiktirishni taklif qilmoqda. Ularning fikricha, ko‘plab fuqarolar guvohnoma olish va transportini ro‘yxatdan o‘tkazishga ulgurmasligi mumkin.

Xulosa

2025-yil 1-oktyabrdan skuter va moped egalari:

• haydovchilik guvohnomasini olish,

• transport vositasini YXXXda ro‘yxatdan o‘tkazib, davlat raqami va guvohnoma olish,

• vaqtidan oldin barcha hujjatlarni tayyorlab qo‘yishi zarur.

Bu tartib haydovchilardan biroz ko‘proq mas’uliyat talab qilsa-da, yo‘llarda intizom va xavfsizlikni oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda.